पोटहिस्सा मोजणी फक्त २०० रुपयांत

ग्रामीण भागात शेतजमिनीच्या वाटणीवरून होणारे वाद ही अनेक वर्षांपासूनची मोठी समस्या आहे. अनेक कुटुंबांमध्ये जमीन तोंडी पद्धतीने वाटलेली असते, पण त्या वाटणीची अधिकृत नोंद महसूल दप्तरी किंवा सातबारा उताऱ्यावर नसते. त्यामुळे पुढील पिढ्यांमध्ये गैरसमज, वाद आणि कधी कधी न्यायालयीन प्रकरणेही निर्माण होतात.

ही समस्या लक्षात घेऊन राज्य सरकारने शेतकऱ्यांसाठी एक महत्त्वाचा आणि दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. आता शेतजमिनीची अधिकृत पोटहिस्सा मोजणी फक्त २०० रुपयांत करता येणार आहे. या निर्णयामुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या जमिनीची स्पष्ट हद्द आणि अधिकृत नोंद मिळणार असून अनेक वर्षांपासून चालत आलेले बांधावरील वाद संपण्यास मदत होणार आहे.

पोटहिस्सा मोजणी म्हणजे काय?

जेव्हा एखाद्या कुटुंबाच्या नावावर एकाच सर्व्हे नंबरमध्ये किंवा गट नंबरमध्ये जमीन असते आणि कुटुंबातील सदस्यांमध्ये त्या जमिनीची वाटणी केली जाते, तेव्हा प्रत्येक व्यक्तीला मिळालेला भाग नकाशावर स्वतंत्रपणे दाखवण्याच्या प्रक्रियेला पोटहिस्सा मोजणी असे म्हणतात.

सोप्या भाषेत सांगायचे तर, मोठ्या जमिनीचे छोटे-छोटे भाग करून प्रत्येकाचा हिस्सा वेगळा दाखवला जातो. ही मोजणी अधिकृतपणे झाल्यावर प्रत्येकाच्या जमिनीची सीमा स्पष्ट होते आणि त्याची नोंद सातबारा उताऱ्यावर केली जाते.

पोटहिस्सा मोजणी का महत्त्वाची आहे?

अनेक वेळा कुटुंबामध्ये जमीन वाटून घेतली जाते, पण त्याची कोणतीही सरकारी नोंद नसते. अशा वेळी खालील समस्या निर्माण होऊ शकतात:

बांधावरून वाद होणे
जमिनीची खरी हद्द स्पष्ट नसणे
पुढील पिढ्यांमध्ये गैरसमज निर्माण होणे
जमीन विक्री किंवा कर्ज घेताना अडचणी येणे
न्यायालयीन वाद निर्माण होणे

पोटहिस्सा मोजणी केल्यास या सर्व समस्या मोठ्या प्रमाणात कमी होतात. कारण मोजणी झाल्यानंतर प्रत्येकाच्या जमिनीची अधिकृत सीमा आणि नोंद तयार होते.

फक्त २०० रुपयांत मोजणी – शेतकऱ्यांसाठी मोठा दिलासा

पूर्वी शेतजमिनीची मोजणी करण्यासाठी शेतकऱ्यांना हजारो रुपये खर्च करावे लागत होते. त्यामुळे अनेक शेतकरी मोजणी टाळत असत. पण आता शासनाने मोठा दिलासा देत प्रत्येक पोटहिस्सासाठी फक्त २०० रुपये शुल्क निश्चित केले आहे.

यामुळे कमी खर्चात शेतकऱ्यांना त्यांच्या जमिनीची अधिकृत मोजणी करून घेता येणार आहे. हा निर्णय विशेषतः लहान आणि मध्यम शेतकऱ्यांसाठी खूप फायदेशीर ठरणार आहे.

मोजणी झाल्यानंतर काय फायदा होतो?

पोटहिस्सा मोजणी पूर्ण झाल्यानंतर शेतकऱ्यांना अनेक फायदे मिळतात.

जमिनीची स्पष्ट सीमा ठरते
कोणाची जमीन कुठपर्यंत आहे हे स्पष्ट होते.
अधिकृत नकाशा मिळतो
मोजणी झाल्यानंतर ‘क’ प्रत म्हणून अधिकृत नकाशा दिला जातो.
सातबारा उतारा अपडेट होतो
प्रत्येक सहधारकाचा हिस्सा सातबाऱ्यावर वेगळा नोंदवला जातो.
बांधावरील वाद कमी होतात
सर्वेअर प्रत्यक्ष शेतात येऊन मोजणी करत असल्यामुळे भविष्यातील वाद कमी होतात.
जमीन विक्री किंवा कर्ज घेणे सोपे होते
अधिकृत नोंद असल्यामुळे बँक कर्ज किंवा जमीन व्यवहार सोपे होतात.

या योजनेची सर्वात महत्त्वाची अट

पोटहिस्सा मोजणी करण्यासाठी एक महत्त्वाची अट आहे. ती म्हणजे सातबारा उताऱ्यावर नाव असलेल्या सर्व सहधारकांची संमती असणे आवश्यक आहे.

जर सर्व खातेदार मोजणी आणि वाटणीसाठी तयार असतील तरच ही प्रक्रिया सुरू होऊ शकते. जर एखाद्या व्यक्तीची संमती नसेल, तर हा वाद न्यायालयात जाऊ शकतो आणि या सवलतीच्या दराचा लाभ मिळू शकत नाही.

पोटहिस्सा मोजणीसाठी अर्ज कसा करायचा?

जर तुम्हाला तुमच्या जमिनीची पोटहिस्सा मोजणी करायची असेल, तर खालील सोपी प्रक्रिया पूर्ण करावी लागेल.

1. अर्ज सादर करणे

सर्व सहधारकांच्या सह्यांसह तहसीलदार कार्यालयात किंवा भूमिअभिलेख कार्यालयात अर्ज करावा.

2. आवश्यक कागदपत्रे

अर्जासोबत खालील कागदपत्रे जोडणे आवश्यक आहे:

चालू सातबारा उतारा
८-अ उतारा
नोंदणीकृत वाटणीपत्र (असल्यास)

3. शुल्क भरणे

प्रत्येक पोटहिस्सासाठी शासनाने निश्चित केलेले २०० रुपये शुल्क भरावे लागते.

4. प्रत्यक्ष मोजणी

प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर सरकारी सर्व्हेअर प्रत्यक्ष शेतात येऊन सर्वांच्या उपस्थितीत जमिनीची मोजणी करतात.

5. सातबारा नोंद अपडेट

मोजणी पूर्ण झाल्यानंतर सातबारा उताऱ्यावर प्रत्येकाचा हिस्सा वेगळा नोंदवला जातो.

शेतकऱ्यांसाठी का महत्त्वाचा आहे हा निर्णय?

राज्य सरकारचा हा निर्णय शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. ग्रामीण भागात अनेक कुटुंबांमध्ये जमीन तोंडी पद्धतीने वाटलेली असते. त्यामुळे पुढे पिढ्यानपिढ्या वाद निर्माण होतात.

पण आता कमी खर्चात अधिकृत मोजणी होणार असल्यामुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या हक्काच्या जमिनीचा स्पष्ट आणि कायदेशीर पुरावा मिळणार आहे. यामुळे भविष्यातील वाद टाळता येतील आणि शेती व्यवस्थापन अधिक सोपे होईल.

निष्कर्ष

जमिनीच्या वाटणीवरून होणारे वाद कमी करण्यासाठी शासनाने घेतलेला हा निर्णय खरोखरच शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर आहे. फक्त २०० रुपयांत पोटहिस्सा मोजणी करण्याची सुविधा उपलब्ध झाल्यामुळे अनेक शेतकरी आता त्यांच्या जमिनीची अधिकृत नोंद करून घेऊ शकतील.

जर तुमच्या कुटुंबातही जमिनीची फक्त तोंडी वाटणी झाली असेल, तर सर्व सहधारकांच्या संमतीने लवकरात लवकर अर्ज करा आणि तुमच्या हक्काच्या जमिनीची अधिकृत मोजणी करून घ्या. यामुळे भविष्यातील वाद टाळता येतील आणि जमिनीचा वापर अधिक सुरक्षितपणे करता येईल.

ऑनलाइन फॉर्म भरण्यासाठी या वेब साइट ला भेट द्या : https://emojni.mahabhumi.gov.in/emojni/mojani/pgMojaniform.aspx

अशाच सरकारी योजना व अपडेटसाठी हे देखील वाचा:

अशाच सरकारी योजना आणि अपडेटसाठी आमच्या वेबसाइटला भेट देत रहा.

शेतकऱ्यांसाठी मोठी बातमी! आता फक्त २०० रुपयांत होणार जमिनीची पोटहिस्सा मोजणी